Site Rengi

DOLAR 5,7415
EURO 6,3507
ALTIN 269,2
BIST 106.805
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 22°C
Parçalı Bulutlu

Sivrisineklerin Özellikleri: Nasıl Beslenir, Nerede Yaşar Hakkında Bilgi

Sivrisineklerin Özellikleri: Nasıl Beslenir, Nerede Yaşar Hakkında Bilgi
02.05.2019
147
A+
A-

SİVRİSİNEKLERİN ÖZELLİKLERİ

GÖZLEME ÇAĞRI

1          — Sivrisinekler hangi doğal çevrelerde yaşar? Gündüz mü, alacakaranlık mı, yoksa gece hayvanı mıdırlar? Gün boyunca nerede bulunurlar? Kuşkusuz, bildiğiniz gibi her sinek sokması kaşıntılı bir kabarcık oluşturur. Bunun neden ileri geldiğini söyleyebilir misiniz?

2          — Bir sivrisineği öldürmeden yakalayın ve bir cam kavanoza koyun. Böylelikle hayvancığı çok büyüten bir mercekle inceleyebilirsiniz. Bir de karasinek yakalayın, önce gözle görülen farklarını, tipik unsurlarını (ağız yapısını, bacaklarını, kanatlarını vb.) saptayın. Bu hayvancıklar neden bu kadar çeşitlidir? (Türlerini düşünün).

3          — Mümkünse, bir durgun su kenarından birkaç sivrisinek kurdu toplayın. Suyun içinde nasıl baş aşağı durduklarını fark ettiniz mi? Neden?

ÇİFTKANATLILAR VE SİVRİSİNEKLE TANIŞALIM

Belki de dünyada «çiftkanatlılar» kadar kötü ün salmış bir böcek topluluğu yoktur. Gerçekte bunlar sınıf olarak insana en büyük zararı dokunan ve sağlığımızı tehlikeye koyan hayvanlardır. Hemen söyleyelim ki bunların en sevimsiz kahramanları birbirine oldukça yakın akraba olan karasineklerle sivrisineklerdir. Her ikisinin de saydam ve zardan bir çift kanadı vardır (birincisi); ikinci çift kanatlar ise denge aracı olup, uçuş sırasında dengeyi sağlar.

Çiftkanatlıların ilginç dünyalarını birlikte incelerken hepinizin çok iyi bildiği adi sineği bir kenara bırakarak, bunun yerine sivrisineği ele alalım. Çünkü şüphesiz hepiniz biliyorsunuz ki, onların ısırarak insana malaryanın (sıtmanın) kötü tohumlarını aşılayan bir cinsi vardır.

SİVRİSİNEKLER HAKKINDA BİLGİ

Sivrisinek genellikle 36 milim boyunda ince yapılı bir hayvancıktır. Kahverengi vücudu sarımtrak pullarla örtülüdür. Onlardan birini ezmeden yakalayıp, bir büyüteçle dikkatle incelerseniz başını, göğsünü ve karnını açıkça görebilirsiniz.

Başında kocaman iki bileşik göz, iki uzun ve tüylü duyarga vardır.

Ağız, en ilginç organlarındandır. Burada bir çeşit «hortum» vardır ki sinek bunu avının derisine ustaca batırarak kanını emer.

Bu, geyikböceğinde gördüğümüz gibi esas parçalardan oluşmuştur ama şekil olarak çok değişiktir! Kınkanatlılar sert cisimleri çiğneyerek beslenirler, ”çift kanatlılarsa yalnız sıvıları emerler; bu nedenle de bir hortuma ihtiyaçları vardır (karasinekte olduğu gibi). Halbuki sivrisinekte kurbanların derisini delebilmek için bazı iğneler vardır. Kanın pıhtılaşması, emmeyi (kan çekişini) engeller. Bu yüzden sivrisinek yaraya, içinde kanın pıhtılaşmasını önleyici bir madde bulunan tükürüğünden bir damla akıtır ve bu sayede emilen kan daima sıvı halinde kalır.

Göğüste, çok uzun ve ince üç çift bacak ile sürekli bir uçuşa yetenekli olmayan saydam ve yarı saydam iki kanat ilişiktir.

SİVRİSİNEKLER NEREDE YAŞAR

Uykumuzu bozan bu tatsız ziyaretçiler, soğuk bölgelerden tropikal alanlara kadar her yere yayılmışlardır. Bununla beraber durgun veya çok yavaş akıntılı suların çevresinde bulunurlar. Dişi sivrisinekler yumurtalarını buraya bırakırlar; çünkü kurtlar ancak su içinde yaşayabilirler. Bir durgun suyun yokluğunda yavrularına gerekli yaşama şartlarını sağlamak amacıyla herhangi bir suyun yüzünden yararlanabilirler.

Mayıs ile Eylül ayları arasında durgun bir suyun yakınlarında kurtları arayınız; onları suyun yüzünde baş aşağı ve su yüzüne meyilli olarak bulacaksınız. Daha iyi inceleyebilmek istiyorsanız, onları bir cam kavanoza koyun. Aldıkları eğik durumun solunum yapabilmesi için zorunlu olduğunu fark edeceksiniz.

Vücudun soluk alma sifonuyla sonuçlanan ucu suyun yüzüne çıkar.

SİVRİSİNEKLER NASIL BESLENİR

Gece hayvanları olan sivrisinekler, güneş battıktan sonra yiyecek aramaya çıkarlar.

Yalnız dişileri kanla beslenir. Erkekleriyse her türde yiyecek yer. Evlerde veya bitkilerde buldukları bitkisel artıklar ve tatlı sularla beslenirler.

Bir sivrisineğin yiyecek ararken nasıl davrandığı herkesçe bilinir: Avının etrafında vızıldar ve birdenbire onun üzerine konarak doyuncaya kadar kanını emer. Bıraktığı kabarcık ve yanma ise salyasından ileri gelmektedir.

ANOFEL SİVRİSİNEK

İnsana malarya (sıtma) gibi korkunç bir hastalığı aşılayan türdür.

Ülkemizde oldukça çok rastlanan adi sivrisineklere benzer. Erişkinlerin kanatları üzerinde dört tane lekecik vardır, bundan başka duvarlara konarken aldıkları durumdan tanınırlar. Kurtlan adi sivrisineğinkilere oranla suyun yüzüne paralel olarak sıralanırlar.

Anofeller sıtma mikrobunu insanlara, kanlarını emdikleri sırada aşılarlar. Malaryayı doğuran sıtma paraziti tek gözeden oluşmuş bir organizmadır. Kana girdiği zaman önce bir alyuvar kaplar sonra çoğalır ve birbiri ardına diğerlerini harap ederek kuşatmaya devam eder

Sıtma, üç veya dört günde bir ortaya çıkan devirli nöbetler yapar. Sıtmanın bataklık gibi durgun sularla çok yakın bir ilgisi olması nedeniyle, bir zamanlar «bataklık zehirlenmesi» diye biliniyordu.

Günümüzde pek çok bilginin, bu arada G.B. Grassi’nin çalışmaları sayesinde bu hastalığın durgun sulardaki kokuşmuş buhardan değil orada yaşayan sivrisinekler yüzünden meydana geldiği bilinmektedir. Bu nedenle, onların yaşaması için gerekli şartların ortadan kaldırılması, yani durgun suların kurutulması yoluyla bu felaketin önüne geçilmiştir.

Özelliklerini birlikte hatırlayalım:

— İki tane, zar kanatları vardır, diğer ikisi de denge organlarını meydana getirir.

— Ağız aygıtları delici ve emicidir.

— Tam başka lama geçirirler.

Karasinekler, atsinekleri, turna sinekleri, syrphe’ler yabanarısı belli başlı çift kanatlılardandırlar.

GÖZDEN GEÇİRME VE BİLGİYİ KONTROL

1          — Sivrisineği tarif edebilir misiniz?

2          — Sivrisinekler nerede bulunurlar? Hangi nedenle suya bağlıdırlar?

3          — Bir sivrisineğin başkalaşması nasıl olur? 

4          — İkinci çift kanatlar ne işe yararlar?

5          — Helikopterle aralarında bir benzerlik var mıdır?

6          — Sivrisinekler kanımızı, pıhtılaşmadan nasıl emerler?

7          — Sivrisinek neden yalnız kan gibi bir sıvıyla beslenir? İnsanı sokan erkeği mi, dişisi midir?

8          — Sivrisineklerden kurtulmanın en iyi yolu nedir?

9          — İlk bakışta (yani duruşuna göre) sivrisinekle anofel birbirinden nasıl ayırt edilebilir?

10       — Karasinekler, sivrisinekler ve atsinekleri vb. neden çift kanatlı diye anılırlar?

11       — Günümüzde anofelin mikrop saçtığı ülkeler hangileridir?

GÖZLEMLER (*) ARAŞTIRMALAR (**) PRATİK DENEYLER (***)

1          (*) Sıtma üzerine araştırmalar yapın, hangi mikroptan ileri geldiğini geçmiş zamanlarda insanlara ne ziyanlar verdiğini, bu hastalıktan korunma ve iyileşme için en etkili ilaçların hangileri olduğunu söyleyin.

2          (**) Sivrisineğin çok olduğu yerlerde, bunların sokmalarına karşı koymak için alınan tedbirlerin en yararlısını bulmak için bir araştırma yapın.

3          (**) Sivrisineğin özelliklerini karasineğinkilerle karşılaştırarak inceleyin.

4          (***) Ete konan mavi renkli bir sineği yakalayın ve onu içinde ufak bir et parçası olan küçük bir cam kaba koyun. Bu hile sayesinde sineklerin ete konduğunu ve yumurtalarını oraya bıraktıklarını göreceksiniz. Bırakılan yumurtalar beyaz renkte ve bir toplu iğne başı gibi küçüktürler. Kabın ağzını bir gazlı bezle örtün ve yumurtaların çatlayıp açılmasını ve kurtların birkaç gün içinde başkalaşmalarını göreceksiniz. Bu olayı açıkça tarif edin ve bir resimle tamamlayın.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.