Site Rengi

DOLAR 5,8073
EURO 6,4263
ALTIN 272,8
BIST 108.786
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 12°C
Az Bulutlu

Sanayileşme ne demektir? Sanayileşme ile kapitalizmin gelişmesi arasında nasıl bir ilişki vardır?

08.05.2019
87
A+
A-

Kapitalizmin gelişmesi ki buna bütün dengesizliklerini ve adaletsizliklerini dikkate almak koşuluyla kapitalist kalkınma da diyebilirsiniz, genellikle sanayisiz düşünülemez. Hatırlanacağı gibi, feodalizmden kapitalizme geçişin olabilmesi için temel koşul, üç şeyin varlığına bağlıydı. Bunlardan birincisi, yeterli sermaye birikimi; İkincisi, ücretli emek; sonuncusu da, nispeten gelişmiş pazar ekonomisi ve belli derecede uzmanlaşmış, belli bir bağımsızlığa sahip sınai üretim. İşte bu unsurlardan birincisi, yani tüccar ve tefeci sermayesinin sanayi sermayesine dönüşmesi, kapitalizmin doğuş ve gelişimi olarak tanımlanabilir. Batıda, kapitalist ilişkilerin feodal üretim içinde doğup gelişmesi, günümüze göre oldukça kolay olmuştur. Bu kolaylık, birinci olarak, daha önce de değindiğimiz gibi, bazı ülkelerin iç dinamiklerinin olumlu etkinliği yanında, bu ülkelerce dünya nüfusunun büyük bir çoğunluğunu oluşturan ülkelerin yağmalanmasından ve ekonomik bunalımların, günümüze göre, o zamanlar yoğun olmamasından ileri gelmiştir. Ayrıca çalışan kesimin iyi örgütlenmemiş olması ve anti-demokratik hükümlerin yoğunluğu, işçi sınıfının çok düşük bir ücretle çalıştırılabilmesine olanak sağlıyordu. Günümüzde, gelişmemiş ülkelerin sanayileşmesi söz konusu edildiği zaman, durum eskisinden oldukça farklıdır. Bu ülkelerin gerçek anlamda sanayileşmeleri ile emperyalist bağımlılıktan kurtulmaları arasında doğru yönde bir ilişki vardır. Yani, geri kalmış ve emperyalizme bağımlı bir ülke, sanayileşme olanağını elde ederse, emperyalist ülkenin ya da ülkelerin ekonomik ve siyasal baskısından, o oranda kurtulmuş olur. Diğer yandan, emperyalizmin bugünkü önemli sorunlarından biri ve belki de birincisi, kronik üretim eksikliğidir. Yani, kapitalist gelişmiş ülkeler, ürettikleri ürünü satabilme sorunuyla karşı karşıyadırlar. En azından mevcut durumlarım devam ettirebilmek için, mevcut pazarların elde tutulması gerekmektedir. Birinci olarak, dünya kapitalist blokundan kopup, sosyalist bloka geçmeler yüzünden mevcut pazarlan elde tutma olanağı kalmamıştır. Ayrıca, diğer önemli bir etken de, emperyalizmin pazarlarını büyük ölçüde daraltmaktadır: bu etken, kapitalist ülkeler arasındaki çelişmelerin yoğunlaşması ve sosyalist ülkelerle rekabet koşullarının güçleşmesidir. Bu durumda, emperyalist ülkeler, geri kalmış ülkelerin kalkınmalarını isterler mi, ve buna izin verirler mi? Bunu görelim. Gelişmekte olan ülkelerin sanayileşme süreçleri, genellikle şöyle bir seyir takip etmektedir: sanayileşmeye başlayan ülke, öncelikle iç pazar gereksinimleri için, dayanıksız tüketim mallan ve giderek dayanıklı tüketim mallan üretiminde ihtisaslaşmaktadır. İç pazar belli bir doymuşluğa geldikten sonra, dış pazar olanakları bulmak gerekmektedir. Ayrıca sanayi, bu aşamadaki sorunlarım aşmak için, tüketim mallan üretiminden ara mallan ve üretim araçları üretimine geçmek zorunluğundadır. Buna göre, gelişmiş kapitalist ülkelerin himayesinde, geri kalmış ülkelerin sanayileşme olanağına kavuşması söz konusu olabilir mi? Belli bir gelişmişliğe ve bağımsızlığa ulaşmış ülkeler bir yana bırakılırsa, bu soruya verilecek cevap, kuşkusuz olumsuz olacaktır. Hiçbir kapitalist ülke, geri kalmış bir ülkenin, hem o ülkeyi pazar olarak kaybetme ve hem de kendisine dış pazarlarda yeni bir rakip edinme pahasına kalkınmasında yardımcı olmayacağı gibi, ayrıca ve elinden geldikçe onun kalkınmasına köstek olmak için üstüne düşeni yapacaktır.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.