Site Rengi

DOLAR 5,7322
EURO 6,3445
ALTIN 269,0
BIST 106.636
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 22°C
Parçalı Bulutlu

Horozların Özellikleri: Beslenmesi, Üremesi ve Faydaları Nelerdir?

Horozların Özellikleri: Beslenmesi, Üremesi ve Faydaları Nelerdir?
30.04.2019
993
A+
A-

HOROZLARI BİRLİKTE TANIYALIM

Gerek yürüyüşü, gerek asil duruşu ve gerekse boyun kısmının altında sarkan büyük sakalıyla horoz, tavuktan kolaylıkla ayırt edilir. Horozlarda kulak kepçesi olmayıp, yalnız dış kulak yoluyla orta ve iç kulak bulunur. Kulaklar, gözlerin hemen arkasındadır ve üzeri tüylerle kaplıdır.

Besinlerini çiğnemedikleri için ağızlarında dişleri yoktur. Üstderi (epiderm) nin boynuzsu maddeye çevrilmesiyle oluşan alt ve üst gagaların kenar kısımları kesici bir özelliktedir. Evcil hayvanları etrafımızda çok sık görebildiğimiz için bunların bazı özellikleri çoğu zaman gözümüzden kaçar. Mesela çoğunlukla tavuk veya horozun gagasının, besinlerini çiğnemek için yapıldığını zannederiz. Halbuki horoz veya tavuğun gagaları aldıkları besinleri çiğnemeden, doğruca kursak dediğimiz kısma gönderir. Alttakine oranla daha uzun olan üst gaga, hafif bir kıvrımla alt gaganın üzerine oturur.

Tat ve koku alma organları memelilerdeki kadar gelişmiş değildir. Üst gaganın iki yanında yer alan burun yarıkları çevresinde bulunan koku alma hücreleri dağınık bir haldedir. Oldukça sert olan dilin etli kısımları çok azdır.

En gelişmiş duyu organları gözleri ve kulaklarıdır. Başın sağında ve solunda olmak üzere yuvarlak iki tane gözü vardır. Gözler kendi eksenleri etrafında hareket eder. Üç ayrı gözkapağı vardır. Bunlardan biri yukarıdan aşağıya, diğeri aşağıdan yukarıya ve bir tanesi de içten dışa doğru; bir sahne perdesi gibi açılır kapanır.

Baş, gövde, ön ve arka üyeler, gövde ve kuyruk gibi kısımlardan meydana gelen vücutları yandan sıkıştırılmış gibi basıktır. Ön üyeler kanat şekline çevrilmiştir. Arka üyeler üçü önde diğeri arkada olmak üzere dört parmaklıdır. Ayrıca horozda bir de mahmuz bulunur. Bacakları kuvvetlidir. Parmakları uzundur. Uçlarında küt tırnaklan vardır ve parmakları tamamen yere değer.

HOROZLARIN TELEK VE TÜY YAPISI

Horozun bütün gövdesi tüylerle kaplıdır. Ayak ve parmaklarının üzerinde tıpkı sürüngenlerce olduğu gibi boynuzsu sert pullar bulunur.

Horozun telekleri (kalem tüyleri) ni vücutta bulundukları yere göre isimlendirilir: Uçma telekleri, örtü telekleri, kuyruk telekleri gibi. Bir büyüteçle bu teleklerden birini inceleyelim. Deriye giren kısımlara kök adı verilir ve içleri boştur. Eksen adı verilen orta kısmın sağında ve solunda tarak dişi şeklinde küçük dallardan meydana gelen bayrak (aya) dediğimiz kısımlar bulunur. Bu dallar altlı üstlü tüycük şeklinde birtakım dalcıklara sahiptir. Yukarıya doğru dönük olan dalcıkların üzerinde tutunma çengelleri vardır. Her dalın aşağı dönük dalcıkları kendisinden evvel gelen dalın çengelli dalcığına takılır ve böylelikle tüy ayası dokunmuş olur.

Genel olarak kuşların derilerini örten tüyler üç bölüme ayrılır: Telekler (kalem tüyleri), hav tüyleri, kıl tüyleri. Hav tüylerinin bayrak kısımlarında, eksenden çıkan dalların dalcıklarında tutunma çengelleri olmadığı için eksenleri bükülebilir ve tüyler dik duramaz. Vücudun üzerini çok ince bir tabaka halinde örten bu tüyler hayvanların üşümemesini sağlar. Yanak kısımlarında rastlanan kıl tüylerinde ise bayrak yoktur.

Tavuklar ve kuşlar genellikle tüy değiştirirler. Serçe ve bazı küçük kuşlarda bu olay bir iki gün sürdüğü halde büyük kuşlarda birkaç ay da sürebilir. Kuşların kuyruk kısmının altında bulunan yağ bezinin (guddesinin) salgıladığı bir madde sayesinde tüyler ıslanmaz; su üzerlerinden tüylerin alt kısımlarına geçmeksizin akar gider.

Kuşlar terlemezler, iç ısıları oldukça yüksektir. Tavuklarda 38° C, kuşlarda ise 42° C’ye yaklaşıktır. Hararetin bu derece yüksek oluşu, yumurtlama ve yumurtalar için faydalıdır.

HOROZLARIN BULUNDUĞU YERLER

Ana vatanı Güneydoğu Asya olarak söylenen tavuğa, dünyanın hemen her köşesinde rastlanır. Evcil tavukların türü 100’e yakındır. Çiftliklerde, diledikleri gibi yaşayan tavukların etleri çok lezzetlidir. Özel olarak, kısa bir zamanda ticaret amacıyla şişmanlatılan hayvanların etleri pek lezzetli sayılmaz.

HOROZLARIN BESLENMESİ

Horoz tamamen taneli maddelerle beslenir. Bitkisel maddelerle beslenen hayvanlara oranla sindirim borusu biraz farklıdır. Sindirim borusu iki önemli görevi yerine getirir. Birinci görevi, Horoz tamamen taneli maddelerle beslenir. Bitkisel maddelerle beslenen hayvanlara oranla sindirim borusu biraz farklıdır. Sindirim borusu iki önemli görevi yerine getirir. Birinci görevi, alınan besinleri depo ederek ıslatır ve sindirime hazırlar; buna depolama denir. Diğeri ise, yumuşamış ve suyla şişmiş besinleri sindirim öz suyuyla sindirir; buna da sindirim görevi denir. Horoz gibi taneyle beslenen hayvanlarda depo görevini kursak dediğimiz kısım yerine getirir.

Ön mide dediğimiz kısım ise salgıladığı suları katı (taşlık) ya geçecek besinler lazerine döker, katı kuvvetli kaslardan meydana gelmiş, içerisi boynuzsu maddeden oluşmuş kalınca bir deriyle örtülüdür. Bir cins çiğneme ve parçalama organıdır. Besinlerle birlikte yutulan taş parçalarının ezilme ve parçalanma işleminde büyük bir rolü vardır.

Gagalar çiğneme organı olmadığı için, bu görevi katı dediğimiz kısım yapar; katının içerisindeki taşlar da diş görevini yerine getirir.

HOROZLARIN ÜREMESİ

Yumurtayla ürerler. İyi bir tavuk senede 250-300 yumurta yapar.

Kuluçka devresinde tavuğun iç ısısının 41° C’ye çıkması, civcivin yumurta içinde bir an önce gelişmesini sağlar.

Çok müşfik bir anne olan tavuk, 21 günlük bir bekleyişten sonra yumurtadan çıkan civcivlerini dikkatle gözetir. Tamamen tüyle kaplı olarak dünyaya gelen civcivler, doğduktan bir iki gün sona annelerinden ayrılarak kendi kendilerine karınlarını doyurabilirler. Diğer bazı kuşlarda mesela kırlangıç, güvercin ve serçede ise durum böyle olmayıp, yavrular bir müddet annelerinin yardımıyla yaşarlar.

HOROZLARIN FAYDALARI VE ZARARLARI

Şüphesiz tavuk ve horoz faydalı hayvanlardır. Eti ve yumurtasıyla insanların başlıca besin maddelerinden birini teşkil ederler. Yetiştirilmesi kolay, evcil bir hayvandır.

Özelliklerini birlikte hatırlayalım:

— Gagaları kuvvetli, kısa ve öne doğru kıvrımlıdır.

— Dört parmakları vardır. Bunların üçü önde biri arkadadır.

— Kanatları uçmaya elverişli değildir.

— Yavruları hemen gelişir, kendi kendilerine beslenirler.

HOROZLARIN BENZERLERİ

Bir tavuskuşu; menşei Seylan’dır. 2000 senelik bir geçmişi vardır. Kuyruk kısmı çok güzel olan bu hayvanda, bu özellik sadece erkeklere aittir.

Sedron horozu; Orta Avrupa’da yaşar. Avcıların elinden kurtulabilen çok az bir kısmı yaşamaktadır. İtalya’da Valtellina ve Firiuli bölgesinde bulunur.

Kırmızı keklik; yurdumuzda özellikle Fırat ve Dicle yöresinde, Güney Toroslar’da, Güneybatı Anadolu’da çok bulunur.

Sülün; Hazar Denizi bölgesinden gelen bir hayvandır. Yayla ve vadilerde yaşar.

Hindi; çok evcil bir hayvan olup dünyanın her yerinde vardır. Sadece memleketi olan Meksika’da sürüler halinde vahşî sayılabilecek hindilere rastlanır. Eti çok lezzetlidir.

GÖZDEN GEÇİRME VE BİLGİYİ KONTROL

1          — Horoz ve özelliklerini anlatın. Yaşayışı, doğuşu ve beslenmesi hakkında bilgi verin.

2          — Tavuk ile horoz arasındaki farkları anlatın.

GÖZLEMLER (*) ARAŞTIRMALAR (**) PRATİK DENEYLER (“’*)

1          (“) Bir kalem tüy çizin ve bunun üzerinde özelliklerini belirtin. Bir hav tüyü ile kalem tüyü arasındaki farklar nelerdir. Bir hav tüyünü de çizmeye çalışın. Hav tüyleriyle kalem tüyler hayvanın vücudunun hangi bölgelerinde bulunur ve ne işe yararlar?

2          (**) Civciv yetiştirme makineleri üzerinde bir araştırma yapın.

3          (***) Horoz niçin uçamaz? Vücut ölçüleriyle kanat ölçülerini karşılaştırın. Çok iyi bir uçucu hayvan olan güvercinle bir karşılaştırma yapın, nasıl bir sonuç alacaksınız?

4          (*”) Bir bardağın içine mermer parçacıkları, diğerine de yumurta kabuklarını koyun. Bu bardakların içerisine biraz hidroklorik asit (tuzruhu) dökün. Nasıl bir olayla karşılaşacaksınız? Bardakların içinde bir köpürme göreceksiniz. Mermerin yapısında kalsiyum karbonat vardır. Yumurta kabukları neden meydana gelmiştir? Bu olayı açıklamaya çalışın.

KUŞLAR SINIFI

Kuşlar yumurtayla üreyen hayvanlardır. Çak iyi uçarlar, vücutları tüylerle örtülüdür. Kanatları uçmak, kuyrukları da dengeyi ve yönü sağlamak gibi görevleri yerine getirirler. Gagalıdırlar. Vücut ısıları oldukça yüksektir. Tüyleri yumuşak ve zariftir. Bu bakımdan memelilere benzemezler. Kuşların tüyleri ıslanmaz, terlemezler. Gez kamaştıracak güzellikte yaratılmış birçok kuş vardır. Bütün özellikleri tüylerindeki canlı renklerdir.

Memeli hayvanlara oranla yaşantıları insanlarınkine daha uygundur. Tıpkı insanlar gibi, görme duyularından çok yararlanırlar. Memeli hayvanlarda görme duyusuna kıyasla koklama daha çok önem taşır.

Kuşların insanlara benzedikleri diğer bir yönleri de çıkarttıkları sesleridir Tıpkı insanların konuşması gibi her cıvıltı bir anlam taşır, bir şeyler söylemek ister. Kuşların gececi olanları da vardır. Bazıları yalnız denizlerde bazıları da sadece karada yaşarlar. Kuşlar arasında çok sakin ve insancıl olanlarına rastlanmakla birlikte, yırtıcıları da vardır.

Kuşları birer birer tanımaya imkan yoktur. Bizler yalnızca insanlara en yakın olanlarını ve belli başlılarını anlattık, ormanlarda yaşayan ve bin bir türlü özelliklere sahip olan daha nice kuşlar bulunur. Bunlar tabiatın bizlere bahşettiği güzel yaratıklardır.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.