Site Rengi

DOLAR 5,5838
EURO 6,2034
ALTIN 269,6
BIST 96.371
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 27°C
Gök Gürültülü

Geyik Böceğinin Özellikleri: Nedir, Ne İşe Yarar ve Nerede Yaşar?

Geyik Böceğinin Özellikleri: Nedir, Ne İşe Yarar ve Nerede Yaşar?
02.05.2019
173
A+
A-

GEYİK BÖCEĞİ NEDİR

GÖZLEME ÇAĞRI

1 — Geyikböceğinin nasıl uçtuğuna hiç dikkat ettiniz mi? Bu eğik durumu neden aldığını hiç kendi kendinize sordunuz mu? Başını inceledikten sonra düşünün: Hayvanın dengesini ne bozacaktır?

2 — Bu bir çift geyik böceğini inceleyiniz; aralarında ne fark var? Erkek ile dişi arasındaki farka iki şekillilik denir. Bu olaya hangi hayvanlarda rastlarsınız?

3 — Geyik böceklerini tutup taşıyabilmek için ağızı yeterince geniş bir şişe alınız, üçte birine şeker parçacıkları koyunuz ve eczaneden temin edebileceğiniz etil asetat’dan birkaç damla damlatınız. Bu halde böcek şişeye girer girmez uyuyacaktır. Böylece onu rahatlıkla inceleyebilirsiniz.

GEYİK BÖCEĞİ HAKKINDA BİLGİ

Birbirine karıştırılmayan belirli özelliklerini bildikten sonra onu tanımak sizin için güç olmayacaktır. Boylan 78 santim olup kestane rengindedirler. Erkeklerinin başlarında insana korku veren bir çift boynuz bulunur. Gerçekte onlar dişilerinden ayrılabilecek süslü bir görünüştedirler. Acaba bu boynuzlar ne olabilir? Duyarga mı diyorsunuz? Onu iyice incelediğinizde duyargaların daha küçük olduklarını, gövdenin geri kısmına konmuş ve peş peşe sıralanmış pek çok parçacıklardan oluştuklarını fark edeceksiniz. Bu boynuzlar aslında çenekdirler, yani ağızın çiğneme görevini yapan kısmıdır.

Kurtlar yaşlı meşe ağaçlarından ölmüş veya çürümüş olanlarının gövdelerini kemirerek derin delikler açarlar.

BİLEŞİK GÖZLÜDÜRLER

Bir büyüteç yardımıyla baştaki elmas biçiminde yontulmuş bileşik gözleri inceleyiniz. Gördüğünüz her minicik yüzey başlı başına bir gözdür, buna çomakgöz denir.

Her çomakgöz tek başına mükemmel görür; bütün çomakgözlerin verdiği görüntü ise bir birleşik görüştür.

Hayvanı sırtüstü çevirirseniz, üç bölüt ten meydana gelen göğüs ile karın tarafındaki eklemli altı bacakçığı daha iyi görebileceksiniz.

GEYİK BÖCEĞİ DİKEYİNE UÇAR

Sırtında, ikinci ve üçüncü bölütte birbirinden farklı iki çift kanat vardır. Adeta kabuk gibi sertleşmiş olan ve dış kanatlar denilen iki çift kanat, böcek dinlenirken cilalı ve parlak bir kalkan gibi hayvancığı bütünüyle korur. Böcek uçuşa geçince, bunlar açılarak zardan yapılı saydam kanatlar ortaya çıkarlar. Bu kanatlar ötekilerden daha büyük olup asıl uçuş organıdır. Erkekleri büyük boynuzlar yüzünden beceriksiz, ağır ve dikey bir şekilde uçarlar.

Geyikböceğinin karnında bir halka serisi, yan tarafından da solunum yapmasını sağlayan soluk delikleri göreceksiniz.

GEYİK BÖCEĞİ NEREDE YAŞAR

Onu ormanlarda, genellikle meşe veya kestane ağaçları üzerinde kolaylıkla bulabilirsiniz.

GEYİK BÖCEĞİ NASIL ÜRER

Yaşlanmış meşelerin kabukları altına, çürümekte olan gövdeleri içine bırakılan yumurtalardan kocaman beyazımtırak kurtlar doğar. Bunlar aynı zamanda ağaç lifleri yiyerek beslenirler ve derin delikler açarlar. Bu kurtlar 5 veya 6 yıl sonra birdenbire yemeden kesilerek nemf halini alırlar. Ayakları olmayan bu acayip yaratıklar birkaç ay hareketsiz ve aç dururlar.

Bu zaman süresince büyük değişiklik geçirerek son durumları olan erişkin hayvan biçimini alırlar. Bunlara tam böcek adı verilir. Geyik böceğinin başkalaşması tamdır, çünkü belirli üç devreyi kapsar:

Yumurtadan kurda, kurttan nemfe, nemften tam böceğe.

GEYİK BÖCEĞİNİN FAYDALARI VE ZARARLARI

Bu böcek genellikle zararlı olmakla birlikte meydana getirdiği zarar bir çekirgeninki kadar değildir. Nihayet onlar kurumuş veya kurumaya yüz tutmuş meşe veya kestane ağaçlarına zarar verirler.

Halbuki birçok kırk kanatlı geyik böceğinden daha zararlıdır; mesela mayıs böceği bitkilerin köklerini kemirir, kınkanatlı patates böceğinin patatese, buğday bitinin buğdaya verdiği zararlar insanı düşündürecek ölçüdedir.

GÖZDEN GEÇİRME VE BİLGİYİ KONTROL

1          — Özelliklerini, bulunduğu yeri, beslenmesini, üremesini, yararlarını ve zararlarını belirterek geyikböceğini anlatın.

2          — Geyikböceğinin erkeğiyle dişisi birbirinden nasıl ayırt edilir? Erkeğin boynuzları neye yarar? İki cinsiyet arasındaki bu farka ne denir?

3          — Geyikböceğinin gözleri ne tür bir gözdür?

4          — Asıl kanatları örten bir çift kanada ne denir?

5          — Uçuşunda göze çarpan özellik nedir?

6          — Geyikböceğinin kurtları nerede bulunur?

7          — Geyikböceğinin hoşlandığı bitki hangisidir?

8          — Genellikle hangi mevsimde görünürler?

9          — Çekirge, kelebek ve geyikböceğinin başkalaşmalarındaki başlıca farklar nedir?

10       — Kınkanatlıların belli başlı özellikleri nelerdir, benzerleri nedir?

GÖZLEMLER (*) ARAŞTIRMALAR (**) PRATİK DENEYLER (***)

1          (**) Yaşlı ağaçların çürümeye yüz tutmuş gövdeleri üzerinde geyik böceğinin ve diğer kınkanatlıların nemflerini bulabilirsiniz.

Bir ağaç gövdesi parçasını kurtlarıyla beraber alıp eve götürünüz. Onu aşağıdaki resimde gösterildiği gibi bir büyütme kutusuna koyunuz, ağzı açılabilen bu kutuyu (mümkünse madenden veya sağlam bir malzemeden) ufak bir masrafla kendiniz yapabilirsiniz. Bu kutunun yan tarafına aşağı yukarı beş santim çapında bir delik açınız. Kullanılmış bir elektrik ampulünün veya bir cam baloncuğun içine birkaç şeker koyarak ağzını delikten sokunuz.

Bu kutu içinde kınkanatlının kurtları ve nemfleri gelişeceklerdir. Başkalaşma tamamlandığı zaman erişkin böcekler, tek delikten gelen ışığa aldanarak cam baloncuğa doğru yönelecekler ve bir kere onun İçine düştükten sonra geri dönemeyeceklerdir. Böylece nasıl başkalaştıklarını izleyebileceksiniz.

2          (**) Dış kanatlarının altındaki kanatları görebilmek için bir geyik böceğinin uçuşunu inceleyiniz.

«Uçuşa geçişini» anlatınız, onu yavaş ve sesli uçuşunda onu izleyerek:

a)        Boynuzlarının durumu nedir?

b)        Dış kanatların durumu nedir?

c)         Bacakların durumu nedir?

d)        Vücudun durumu nedir?

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.