Site Rengi

DOLAR 5,6914
EURO 6,2874
ALTIN 275,2
BIST 100.471
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 23°C
Sağanak Yağışlı

Engerek Yılanı Çeşitleri: Özellikleri ve Zehirli mi, Sokarsa Ne Olur?

Engerek Yılanı Çeşitleri: Özellikleri ve Zehirli mi, Sokarsa Ne Olur?
30.04.2019
243
A+
A-

GÖZLEME ÇAĞRI

1 — Engerek yılanını zararsız bir yılandan ayırt edebilir misiniz?

2 — Yılanların ağızlarını açmadan dillerini dışarıya nasıl çıkardıklarını hiç düşündünüz mü?

ENGEREK YILANI BİRLİKTE TANIYALIM

Engerek yılanının çeşitli resimlerini inceleyin ve özelliklerini iyi bir şekilde aklınıza yerleştirin. Çünkü dağlık yerlerde dolaşmaya meraklıysanız, geçmeniz zorunlu olacak çakıllı yerlerde, hiç kımıldamadan güneşin keyfini çıkaran engerek yılanlarına rastlamanız mümkündür. O zaman bu bilgiler sizin için çok yararlı olabilir.

Engerek yılanının boyu 1 metreyi bulmaz. Yukarıdan bakıldığı zaman bir üçgeni andıran kafası gayet ince pullarla kaplıdır. Gözleri kedilerde olduğu gibi dikey bebeklidir. Bakışları, bütün yılanlarda olduğu gibi sabit ve uyutucudur. Bu hal gözkapaklarının hareketsiz oluşundan ileri gelir. Zehirsiz yılanların gözbebekleri ise yuvarlaktır.

İncecik olan çatallı dil daima hareket halindedir. Ağız kapalıyken de üst dudaktaki yarıktan dışarıya fırlayan bu dil, onların dokunma ve koku alma organıdır. Aynı zamanda bulunduğu yeri keşfetmek için de bunu kullanır.

ENGEREK YILANI ZEHİRLİ BİR YILANDIR

Engereğin, kertenkelelerde olduğu gibi, dördül kemik sayesinde bütünüyle açıla bilen ağzının içinde uçları geriye dönük, çiğnemeye yaramayan birçok diş bulunur. Bunlar arasında üstçeneye bağlı, daha sivrilmiş ve daha uzun iki diş vardır ki, bunlar zehir dişleridir. İçleri oyuk o lan bu dişler bir zehir keseceğine bağlıdır ve bir enjeksiyon şırıngası gibi çalışırlar.

Engerek yılanı rahatsız edildiği zaman hemen çöreklenir, başını dimdik kaldırıp ağzını bütünüyle açarak yıldırım gibi öne fırlar. Zehir dişlerini kurbanının etine saplar saplamaz derhal zehirini boşaltır.

Onun bazen tehlikesizce ısırdığı da olur. Bu, zehir dişlerini öne çıkarmamasından da belli olur.

Ortalama 5070 santim olan gövdesi kısa bir kuyrukla sonuçlanır. Erkeklerinde daima sarımsı külrengi ve külrengi  kahverengi pulcuklarla kaplıdır. Sırtında baştan kuyruğa kadar uzanan koyu renkli zikzaklı çizgiler vardır. Yılanlar, dar gelen bir giysiyi bırakır gibi, bu boynus şu deriyi senede birkaç defa çıkarıp atarlar. Deri değiştirme denilen bu olayın sık veya seyrek oluşu, mevsimlerle ve hayvanın sağlık koşullarıyla ilgilidir. Yaz mevsiminde her ay bile meydana gelebilir. O zaman deri daha kaypak olur ve renkleri daha canlı bir görünüş alır.

Engerek yılanı da diğer bütün yılanlar gibi yılankavi denilen tamamen ayrı bir biçimde hareket eder. Bu hareketi belkemiğinin yan taraflarında bulunan ve birbiri ardına büzülüp genişleyen kaslar meydana getirir.

Yılanların bu özel hareketlerini bir deneyle daha iyi görmüş oluruz. Bir yılanı yılankavi bir tüp içine koyarsak tüp içinde kolaylıkla yol alabilecektir. Eğer düz bir cam tüp kullanacak olursak; hayvan yan kaslarını harekete geçilmeyeceğinden yerinden bile kımıldayamayacaktır.

Yılanların başlıca hareketi olan yerde sürünmeleri, karın tarafında bulunan pulların toprağa tutunabilmeleri olanağı ile meydana gelir.

ENGEREK YILANI’NIN BULUNDUĞU YERLER

Engerek yılanı, bütün sürüngenler gibi soğukkanlı bir hayvandır. Yani gövdesinin ısısı, bulunduğu yere göre değişir. Bu nedenle sıcak, özellikle güneşli ve çakıllı yerleri tercih eder. Oralarda bütün gün yatan engerek geceleyin avlanmaya çıkar. Dışarının sıcaklığı yaşantısı üzerinde büyük etki yapar. Sıcaklık ne kadar yüksek olursa hareketleri o kadar seri olur. Bu nedenle havalar soğuyup kış yaklaşmaya başlayınca çakıllar arasındaki deliklere veya eski ağaç kovuklarına girerek ilkbahara kadar kış uykusuna yatarlar.

ENGEREK YILANI’NIN BESLENMESİ

Köstebekler, fareler, kuşlar, kertenkeleler böcekler yavru engereğin başlıca besinini teşkil eder. Büyüdükten sonra kendisinden büyük hayvanları dahi yutabilir.

Engerek, avını önce zehiriyle felce uğrattıktan sonra olduğu gibi yutar. Göğüs kemiği olmadığı için yemek borusu ve mide, yutak gibi genişleyebilir. Yuttuğu hayvanın büyüklüğüne göre, sindirimi bazen günlerce sürebilir.

Yılanlar ağızlarını hiç açmadan üst dudaklarındaki yarıktan suyu emerler.

Engerek yılanının Latince adı olan vipera, yumurtaları ananın karnında çatlayan hayvan anlamına gelen ovovivipare kelimesinden gelmektedir.

Kuşlarınkine oranla kabukları çok yumuşak olan engerek yumurtaları, daha yumurta kanalındayken açıldığı için doğuruyormuş hissini uyandırır.

Ortalama 15 santim olan engerek yavruları, aile hayatları olmadığı için, besinlerini kendileri temin ederler.

ENGEREK YILANI’NIN FAYDALARI VE ZARARLARI

İnsanlar için çok tehlikeli olan engerek yılanı, tarıma zararlı pek çok kemirici hayvanı yok ettiği için de yararlıdır. Engereğin sokması, zehirin etkisinin hafifletici tedbirler alındığı takdirde öldürücü değildir.

ENGEREK YILANI’NDAN NASIL KORUNMALI

Engerek yılanı kışkırtılmadıkça veya korkutulmadıkça insanı sokmaz. Bunun için eğer ona rastlanacak olursa en iyi şey, sessizce uzaklaşmaktır. Eğer bir yılan tarafından ısırılmışsanız, zehirin bütün vücuda yayılmasını önlemek için derhal yaranın üst tarafını şerit şeklinde bir bez parçasıyla sıkıca boğun ve ateşte kızdırılmış bir çakıyla yarayı genişletip böl miktarda kan akmasını sağlayın. Ağzınızda kesik, yara veya çürük diş bulunmaması şartı ile yarayı emin; ama sakın bir damla bile boğazınıza kaçırmayın. Bu arada kahve veya koyu çay gibi kuvvet verici şeylerle vücudun direncini arttırın. Bundan sonra derhal bir doktora başvurarak serum yaptırın.

Engerek yılanlarının bulunduğu yerlerde dolaşan, özel şekilde hazırlanmış ve hemen kullanılmaya hazır serumları yanlarında taşımalıdır.

ENGEREK YILANI’NIN DÜŞMANLARI

Çok zehirli olsa bile yılanların da düşmanları vardır. Bunlar genellikte kirpi, sülün ve çeşitli yırtıcı kuşlardır. Bilhassa kirpi, korkunç bir şekilde boğuşmadan sonra onu parçalayıp yer.

AVRUPA ENGEREĞİ

Pullu, sürüngenler sıngındandır.

Sardinya adası hariç bütün İtalya’ya dağılmıştır.

Boyları 70 santimi bulur.

Yumurtayla ürerler.

Gece gündüz avlanarak ufak sürüngen ve kemiricilerle beslenirler.

Kış uykusuna yatarlar.

Gözbebekleri dikeydir.

Zehirli ve tehlikeli olmalarına rağmen tarıma faydalıdırlar.

BAYAĞI ENGEREK

Pullu, sürüngenler sınıfındandır.

Çok yaygın olmayıp vadilerde ve dağlık yerlerde yaşar.

Boyları 7080 santim kadardır.

Yumurtayla ürerler.

Yalnız gündüzleri avlanıp, kemirici ve sürüngenlerle beslenir.

Kış uykusuna yatarlar.

Gözbebekleri dikeydir.

Az zehirlidirler ve saldırgan değillerdir.

ÇAYIR ENGEREĞİ

Pullu, sürüngenler sınıfındandır.

Vadilerde ve 2.000 metre yüksekliğe kadar olan yerlerde bulunur.

Boyları 4560 santim kadardır.

Yumurtayla ürerler.

Gündüzleri avlanıp, böcek ve sürüngenlerle beslenirler.

Kış uykusuna yatarlar.

Gözbebekleri dikeydir.

Az zehirli olup, ender sokar ve en az tehlikeli olanıdır.

BOYNUZLU ENGEREK

Pullu, sürüngenler sınıfındandır.

Kuzey ve Güney İtalya’da yaygındır.

Boyları 7085 santimi bulur.

Yumurtayla ürerler.

Gündüzleri avlanıp, kemirici ve sürüngenlerle beslenirler.

Kış uykusuna yatarlar.

Gözbebekleri dikeydir ve burnunun ucunda ufak bir boynuz vardır.

Ürkek ve az zehirli olmalarına rağmen tehlikelidirler.

ENGEREĞİN TÜRLERİ

Avrupa engereği; çok ürkektir. Sardinya adası hariç İtalya’nın her bölgesinde yaşar. Daha çok güneşli ve çakıllık yerleri sever.

Boynuzlu Mısır engereği; Avrupa’da yaygın olan türleri arasında burnunun ucundaki yukarıya kıvrık boynuzcuk sayesinde kolaylıkla ayırt edilir. 5 milimetre kadar uzayabilen bu boynuzcuk ufak pullarla kaplıdır.

Marasso, adi engerek; coğrafi bakımdan çok yaygın değildir. Vadilerde ve dağlık yerlerde yaşar.

Çayır engereği; vadilerde ve 2.000 metre yüksekliğe kadar olan yerlerde yaşar. En az tehlike li olanıdır. Derisinin rengi yaşadığı çevrenin rengine çok benzediği için pek fark edilmez.

Engereği incelerken YILANLAR’ı da tanımış olduk

Özelliklerini birlikte hatırlayalım:

— Gövdeleri silindirimsi olup, pullarla kaplıdır.

— Sürünerek hareket ederler. Vücut ısıları bulundukları yerin sıcaklığına göre değişir.

Benzerleri arasında; kahverengi kör su yılanı, keme yılanı, yeşil ağaç yılanı, çöl boası, anakonda, benekli piton u sayabiliriz.

Anakonda; çekingen olan bu yılan 6 metreyi bulan boyu, 120 kiloya ulaşan ağırlığı ve 1 metre kadar olan çevresi ile Güney Amerika’nın en büyük suyılanıdır.

Yeşil ağaç yılanı; ürkütülmeden dahi insana saldırır. Dünyanın en zehirli, en tehlikeli yılanıdır.

Boa yılanı; kumluk yerlerde yaşayan bu yılan kumlara uyan rengi ve yere hızla girebilmesi sayesinde kendini kamufle eder. Buna rağmen kolayca yakalanabildiği için de, hemen bütün hayvanat bahçelerinde vardır.

Benekli piton; dünyanın en büyük yılanlarından olup, Çin Hindi’nde, Birmanya’da ve Malezya’da çok yaygındır.

GÖZDEN GEÇİRME VE BİLGİYİ KONTROL

                1             — Dört tür engerek yılanı nerelerde yaşar ve diğer yılanlardan farkları nelerdir?

2             — Engerek yılanını yeşilkertenkeleyle karşılaştırın. Yaşamaları, beslenmeleri, üremeleri arasında bir benzerlik var mıdır?

3             — Bir yılan sokması karşısında ne gibi çarelere başvurursunuz?

4             — Engerek yılanı neden hem yararlı hem de zararlı bir hayvandır?

5             — Engereğin belli başlı özelliklerini tekrarlayın. Onları diğer zehirsiz yılanlardan ayırt edebilmek niçin çok önemlidir?

6             — Deri değiştirme nedir ve yılanlar neden senede birkaç defa deri değiştirir?

GÖZLEMLER       (*) ARAŞTIRMALAR (**) PRATİK DENEYLER (***)

1             (**) Engerek yılanlarının günden güne daha saldırgan ve daha zehirli olduklarını duymuşsunuzdur. Bunun nedenleri hakkında bir araştırma yapın.

2             (**) Konumuzda açıklamadığımız bazı sürüngenler hakkında bir araştırma yapıp, bunu bir rapor halinde hazırlayın.

3             (**) Dört tür engereği ve özelliklerini inceleyin.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.