Site Rengi

DOLAR 5,8092
EURO 6,4424
ALTIN 273,9
BIST 107.812
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 14°C
Yağışlı

Ekonomik kalkınma ve büyüme ne demektir?

08.05.2019
85
A+
A-

Tarihsel gelişim içinde insan toplumlarının, «ekonomik, toplumsal ve kültürel» açıdan her zaman, birbirlerinden farklı düzeyde bulundukları ve farklı biçimde değişme ve gelişme gösterdikleri bilmen bir gerçektir. Bazı toplumların, 17. yüzyıldan itibaren sanayileşmeğe başlayarak kapitalist üretime evrilmeleri, bu farkı daha da artırmağa başlamış ve 20. yüzyılda bu açıklık korkunç bir şekilde büyümeğe devam etmiştir. Bunun önemli nedenlerinden birisi, erken kapitalistleşen ülkelerin kalkınabilmelerinin, kendi iç dinamikleri yanında önemli oranda sömürgelerin yağmalanması sayesinde olmasıdır. Birkaç yüzyıl, dünya nüfusunun üçte ikisini oluşturan halkların sömürgeleştirilmesi, günümüzde yağmalayanları gelişmiş kapitalist ülkeler haline getiren ve yağmalananları da geri kalmış toplumlar halinde bırakan önemli etkenlerden biri olmuştur.

Gerçekten bugün, içinde yaşadığımız dünyanın büyük bir bölümünü, «ekonomik, toplumsal ve kültürel» bakımdan oldukça geri olan ve adlarına azgelişmiş ülkeler denilen toplumlar oluşturmaktadır. Sözü edilen ülkelerin ayırt edici özellikleri: birinci olarak üretim ve gelir seviyesi çok düşük; ikinci olarak, sanayi yok, ya da hemen hemen yok, ekonomik yapı büyük oranda tarıma dayalı, kendi gereksinimleri için doğal koşullara bağlı üretim; sonuncu olarak, birbirlerinden farklı olmak koşuluyla, emperyalizme karşı ekonomik ve siyasal bağımlılık.

Azgelişmiş ülkeler kavramı, gelişmiş-sanayileşmiş ülkeler kavramının karşıtı olarak kullanılmaktadır. Burjuva iktisat literatüründe «kalkınma» kavramı, sözünü ettiğimiz azgelişmiş ülkeler için kullanılmakta ve bu ülkelerin kalkınabilmeleri için şöyle bir reçete sunulmaktadır: toplumdaki içsel kuvvetlerin otomatik işleyişinin nicelik ve nitelik itibariyle istenilen değişme ve gelişmeyi sağlayamaması nedeniyle, bilinçli bir şekilde bu içsel kuvvetlere etkide bulunmak, nicelik ve nitelik itibariyle bunların işleyişini değiştirmek; toplumsal-iktisadi yapıya, piyasanın otomatik işleyişinin gerçekleştireceğinden farklı nitelik vermek gerekir denilmektedir.

Ayrıca, azgelişmiş ülkelerin «kalkınmasından» söz edildiği halde, kapitalizmin kendi içsel kuvvetlerinin dinamiği ile gelişen bir sistem olarak «büyümesinden» söz edilir. Bu anlamda büyüme, bir İktisadi sistemin kendi içsel kuvvetlerinin dinamiği ile «İktisadi, toplumsal ve kültürel» yapısındaki nicelik ve nitelik itibariyle yığımlı değişme ve gelişme yaratabilmesini ifade eder.

Ülkeler arasındaki bu farklılığın belirgin biçimde ortaya çıktığı Ortaçağdan beri iktisatçılar, bu durumun farkında idiler. Ama konuyla ilgilenmeleri ya da bu ülkeler üzerinde ilgi alanını değiştirmeleri, ikinci dünya savaşından sonra söz konusu olmuştur. Daha önceleri, bu ülkelere bu konuda ilgisizliğin nedeni, sözü edilen ülkelerin o zamanlar ya tam ya da yarı sömürge olmalarındandır. O dönemdeki ilgi, sömürgelerin ana vatan için daha fazla nasıl yararlı olabilecekleri konusunda idi. Bir yandan dünya sömürge sisteminin çökmesi, diğer yandan dünya sosyalist sisteminin kurulması ve ayrıca dünya kapitalist sisteminin günümüzdeki buhranı, ilgi alanını bu ülkeler üzerine çekmiştir. Bu yeni ilginin altında yatan en önemli neden, sözü geçen ülkelerin, dünya kapitalist sisteminin sömürü alanının dışına çıkması ve giderek bu durumun, var olan bunalımı daha da pekiştireceği korkusu olsa gerektir.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.