Site Rengi

DOLAR 5,6999
EURO 6,3185
ALTIN 269,7
BIST 106.785
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 22°C
Parçalı Bulutlu

Apandisit Nedir: Belirtileri Nelerdir, Nasıl Anlaşılır?

Apandisit Nedir: Belirtileri Nelerdir, Nasıl Anlaşılır?
23.04.2019
198
A+
A-

Apandisit Nedir

Apandis konusunda birbiriyle çelişen gerçekler vardır. Bir yandan sanki bağırsakların sonunda enfeksiyonlara karşı bir bekçi işlevi görür. Tıpkı bademcikler gibi, çok sayıda lenf beziyle donanmıştır. Öte yandan, apandis yaşam için gerekli bir organ değildir. Yaşamın ilk yıllarında aldırılsa bile belirgin bir değişikliğe neden olmaz ve 40 yaşlarından sonra da tümüyle kuruyup büzüşür.

Apandisit (apandis iltihabı) bebeklikten yaşlılığa kadar her yaşta oluşabilir. Ancak, iki yaşın altında ve 30 yaşından sonra seyrek görülür. Gençlerde neden sık olduğu henüz açıklığa kavuşmamıştır.

Apandisit Nedenleri

Apandisitin öyküsü ve görülme sıklığı son derece şaşırtıcıdır. XIX. yüzyılın sonlarına kadar pek bilinmiyordu. Asya, Afrika ve Polinezya gibi ülkelerde durum hâlâ böyledir. Oysa Avrupa, Kuzey Amerika ve Avusturalya’da apandisit artık çok sık rastlanan bir rahatsızlıktır.

Bunun nedeninin, yemek alışkanlıklarımızdaki değişikliklerle ilgisi olduğu düşünülmektedir. Günümüzde Batı’da yiyecekler yeterince lif, yani posa içermeyecek kadar arılaşmış ve bu eksiklik yüzünden besinlerin bağırsaktan geçişi yavaşlamıştır. Söz konusu durum, apandisit nedeni olabilecek tıkanmalara yol açabilir. Besin artıkları bazen apandiste birikip bir tıkaç oluşturur. Meyve çekirdekleri ve kazayla yutulan öteki yabancı maddeler de apandisi tahriş eder, ama bunlar genellikle apandisit nedenleri arasında sayılmaz.

Kirli yiyeceklerle bedene giren kurtlar da apandis için tehlikelidir. Bu bağırsak asalakları, apandise yerleşerek bir tıkanmaya neden olabilirler. Başka bir deyişle, kaynağı ne olursa olsun her türlü tıkaç apandisit oluşumuna yol açabilir.

“Huzursuz” apandis

Bazen, her biri bir-iki gün süren, yinelenen apandisit nöbetleri olabilir. Apandis iltihaplandığında, komşu bağırsak bölgeleri enfeksiyonu sınırlamak için etrafını çevirir ve iltihap iyileşse de bağırsaklar apandis çevresine yapışık durumda kalabilir.

“Yapışıklıklar”, sistemin normal besin hareketlerine engel olur ve sindirim sırasında apandis bölgesinde kolik (kasıcı) ağrılara yol açar. Bu, yeniden İltihaplanmazsa geçiştirilecek bir “huzursuz” apandise neden olur.

Apandisit Belirtileri

Çeşitli nedenlerle bir apandisit nöbeti kendiliğinden geçmeyebilir; Apandis tıkandığından başka girişimler gerekli olur.

Apandisitin erken belirtileri, öteki karın ağrılarından kolayca ayırt edilemez. Bir tıkanıklığı geçiştirmeye çalışan apandis kasları kasılırken, göbek çevresinde gelip geçen bir ağrı duyulur. Tıkanma yoksa yalnızca sabit bir ağrı duyulacaktır.

Altı ya da on iki saat sonra, iltihap apandis çevresini sarar ve belirtiler değişir. Karın organlarını örten zar tahriş olur ve bu bölgede bol sinir bulunduğu için apandis çevresindeki ağrı artar. Ağrı genellikle karnın sağ alt bölgesindedir. Ancak ağrının en çok hissedildiği yer değişiklik gösterebilir.

Apandisit Tehlikeleri

Genellikle hasta, en çok ağrıyan yerini kendi gösterir. En sık rastlanan yer  göbek ile kalça kemiği çıkıntısını birleştiren çizginin aşağıya doğru üçte ikisi kadar uzaklıktaki noktasıdır. Burası, ilk tanımlayan Amerikalı cerrahın adıyla yani McBurney noktası olarak anılır. Ama ağrı üst karın bölgesinde hatta aşağıda da duyulabilir. Kadınlarda yumurtalıktan ya da rahimden gelen jinekolojik ağrılarla karıştırılabilir. Ağrıya, ger-çekten iltihaplı, hassas bir apandisin neden olup olmadığı ancak makattan yapılan muayene sonucu anlaşılır.

İltihaplı apandis genellikle sağ bacak kasının kalçaya bitiştiği yere dayanır. Gerginlik ağrıya neden olacağından hasta, rahatlamak için bacağını yukarı çeker. Bunun yanı sıra karnın ön yüzündeki kaslar da hastanın yapabileceği herhangi bir ağrılı hareketten apandisi korumak için kasılır.

Çocuklarda apandisit tanısı genellikle zordur. Çocuklarda, apandisitle aynı belirtileri veren göğüs enfeksiyonu olabilir. Bu yüzden çocukta göğüs hastalığının açık belirtileri olsa bile, doktora bir karın ağrısının olup olmadığının söylenmesi çok önemlidir.

Doktora ne zaman görünmeli?

Ağrı bütün gün ya da gece sürmüşse, gittikçe ağırlaşıyorsa ve hasta kusuyor, ayağa kalkamıyorsa, tıbbi yardım istemenin zamanı gelmiş demektir. Eve doktor çağırmak yerine hastayı bir hastaneye götürmek, zaman kaybını önleyeceği için daha iyi olur. Ağrı dindiriciler ve yumuşatıcı içecekler gibi ev tedavileri bu dönemde bir kenara bırakılmalıdır. Acil bir ameliyat gerekirse, anesteziden önce mide boş olmalıdır.

Apandisitin tehlikeleri

Sorun göz ardı edilirse, tehlikeli olabilir. Apandisitin ucu kangrenleşir ve delinir. İrinin karın zarı ile boşluğuna yayılmasıyla, birkaç saat içinde oldukça ağır bir iltihaplanma ortaya çıkar. Erişkinlerde bu iltihap bir bölgede kalabilir, ama 10 yaşın altındaki çocuklarda yaygın peritonit ’e (karın zarı iltihabı) dönüşür. Apandis çıkarıldığında, enfekte maddelerin dışarı atılması için ameliyat yerinde plastik bir tüp bırakılır. Enfeksiyonla savaşmak ve çocuğun iyileşmesini hızlandırmak için damara sıvılar (serum) ve antibiyotikler de verilir.

Apandisit İle İlgili Sorular

Apandisimi aldırmak zorundayım ama mayo defilelerinde mankenlik yapıyorum. Ameliyattan sonra çirkin bir yara izi kalır mı?

Ameliyat yarasının estetik olarak kötü görünmemesini sağlayacak pek çok yara kapatma yöntemi vardır. Kaldı ki, ameliyat yeri bikini çizgisinin altında kalacağından, mesleğiniz bundan etkilenmeyecektir.

Her apandisit ameliyatından sonra gaz çıkarılır mı? Böyle bir şey benim başıma gelseydi çok utanırdım.

Bu utanılacak bir şey değildir, tam tersine gaz çıkarmak bağırsakların hayata döndüklerinin bir habercisidir. Bütün karın ameliyatlarından sonra bağırsaklar bir süre çalışmazlar. Bu yüzden yeniden bağırsak sesleri duyulmadan ağızdan yiyecek ve içecek verilmez. Havayla dolu bağırsaklar çalışmaya başladıklarında ilk yaptıkları bu havayı dışarı atmak olur.

Büyükannem apandisitten ölmüş. Günümüzde de oluyor mu bu?

Pek değil. Eskiden her ameliyatta çeşitli tehlikeler söz konusuydu. Bu yüzden apandisit ameliyatları da delinme oluncaya kadar erteleniyor ve hasta ölebiliyordu.

Ailemde pek çok kişi apandisini aldırttı. Bu yalnız bir rastlantı mı, yoksa bizde apandisit olmaya kalıtsal bir eğilim mi var?

Evet, kalıtsal bir eğiliminiz olması olası. Hepinizin apandisi benzer biçimde olabilir. Uzun ve ince apandisler, kısa ve kalın olanlardan daha kolay tıkandığından, apandisit olma tehlikeleri daha fazladır.

Erkek kardeşim denizcidir ve apandisiti var. Denizdeyken ansızın kötüleşirse ne olur?

Bir hastaneye götürülemiyorsa, denizde de dağ tepesinde de olsa denenmesi gereken bazı tedaviler vardır. Ağrı gidericiler verilir, antibiyotiklerin de yararı olabilir. Büyük gemilerde bu tür acil durumlarda müdahale edebilecek donanımı olan gemi doktorları vardır. Yoksa modern iletişim sistemleri, böyle bir durumda hava ya da deniz kurtarma servisleriyle bağlantı kuracak kadar hızlıdır.

Dünya turuna çıkmayı düşünüyorum. Kuşkusuz tıbbi olanakları geri kalmış yerlere de gideceğim. Eskiden apandisit krizlerim olmuştu. Bir önlem olarak apandisimi aldırmak mıyım?

Bazen yapılmakla birlikte, bu genel bir kural değil. Gereksiz bir ameliyatın tehlikesi, beklenmeyen bir apandisit riskinden fazladır. Yine de sizin için durum farklı olabilir; bir doktora danışın.

Kiraz çekirdeklerini yutmanın apandisite yol açtığını duydum. Kiraz yemeyi çok severim ve böyle bir sorunla karşılaşmaktan çekiniyorum. Bunda gerçek payı var mı?

Apandis ameliyatlarının ilk uygulandığı yıllarda, cerrahlar apandisitte bulunan küçük parçaları kiraz çekirdeklerine benzetmişlerdi. Aslında bunlar fekolit denilen ve çıkışa takılıp kalmış olan taşlaşmış tıkaçlardır. En sevdiğiniz meyveyi istediğiniz gibi yiyin; çekirdeklerini yutsanız bile normal yoldan atılacaktır. Çekirdeklerin apandisi tahriş etmesi pek ender rastlanan bir durumdur.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.